Σάββατο, 5 Ιανουαρίου 2008

ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ

ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ "ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΟ ΜΕΤΩΠΟ... "Odysseus Elytis (Nobel Prize for Literature 1978)....
Ξημερώνοντας του Αγιαννιού, με την αύριο των Φώτων, λάβαμε τη διαταγή να κινήσουμε πάλι μπροστά, για τα μέρη όπου δεν έχει καθημερινές και σκόλες. Επρεπε,λέει,να πιάσουμε τις γραμμές που κρατούσανε ως τότε οι Αρτινοί, από Χειμάρρα ως Τεπελένι. Νύχτα πάνω στη νύχτα βαδίζαμε ασταμάτητα, ένας πίσω από τον άλλο, ίδια τυφλοί. Και τις λίγες φορές όπου κάναμε στάση να ξεκουραστούμε, μήτε που αλλάζαμε κουβέντα, μονάχα σοβαροί και αμίλητοι, φέγγοντας μ' ένα μικρό δαδί, μία μία εμοιραζόμασταν τη σταφίδα. Ή φορές πάλι, αν ήταν βολετό, λύναμε βιαστικά τα ρούχα και ξυνόμασταν με λύσσα ώρες πολλές, όσο να τρέξουν αίματα. Τι μας είχε ανέβει η ψείρα ως το λαιμό, κι αυτό ήταν πιο κι απ' την κούραση ανυπόφερτο. Κι ότι ήμασταν σιμά πολύ στα μέρη όπου δεν έχει καθημερινές και σκόλες, μήτε αρρώστους και γερούς, μήτε φτωχούς και πλούσιους, το καταλαβαίναμε. Γιατί κι ο βρόντος πέρα, κάτι σαν καταιγίδα πίσω απ' τα βουνά, δυνάμωνε ολοένα, τόσο που καθαρά στο τέλος να διαβάζουμε το αργό και το βαρύ των κανονιών, το ξερό και το γρήγορο των πολυβόλων. Οπου απιθώνανε χάμου τα φορεία οι νοσοκόμοι, μεε τον κόκκινο σταυρό στο περιβραχιόνιο, φτύνοντας μέσα στις παλάμες, και το μάτι τους άγριο για τσιγάρο. Κι όπου κατόπι σαν ακούγανε για πού τραβούσαμε, κουνούσαν το κεφάλι, αρχινώντας ιστορίες για σημεία και τέρατα. Όμως εμείς το μόνο που προσέχαμε ήταν εκείνες οι φωνές μέσα στα σκοτεινά, που ανέβαιναν, καυτές ακόμη από την πίσσα του βυθού ή το θειάφι. Ήταν φορές που εσέρνανε μαζί τους κι αιχμαλώτους, μόλις πιασμένους λίγες ώρες πριν, στα ξαφνικά γιουρούσια που κάναν τα περίπολα. Βρωμούσανε κρασί τα χνώτα τους, κι οι τσέπες τους γιομάτες κονσέρβα ή σοκολάτες. Όμως εμείς δεν είχαμε, ότι κομμένα τα γιοφύρια πίσω μας, και τα λίγα μουλάρια μας κι εκείνα ανήμπορα μέσα στο χιόνι και στη γλιστράδα της λασπουριάς. Τέλος, κάποια φορά, φανήκανε μακριά οι καπνοί που ανέβαιναν μεριές - μεριές και οι πρώτες στον ορίζοντα κόκκινες, λαμπερές φωτοβολίδες.
Theodorakis, Mikis. "Ena To Helidoni."
('Only One Swallow'), on a poem by O. Elytis.
Sung by Gregoris Bithikotsis
Ena to Helidoni.... Ένα το χελιδόνι
Στίχοι: Οδυσσέας Ελύτης Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης Πρώτη εκτέλεση: Γρηγόρης Μπιθικώτσης Ενα το χελιδόνι κι η άνοιξη ακριβή για να γυρίσει ο ήλιος θέλει δουλειά πολλή Θέλει νεκροί χιλιάδες να 'ναι στους τροχούς Θέλει κι οι ζωντανοί να δίνουν το αίμα τους. Θε μου Πρωτομάστορα μ' έχτισες μέσα στα βουνά Θε μου Πρωτομάστορα μ' έκλεισες μες στη θάλασσα! Πάρθηκεν από μάγους το σώμα του Μαγιού Το 'χουνε θάψει σ' ένα μνήμα του πέλαγου σ' ένα βαθύ πηγάδι το 'χουνε κλειστό μύρισε το σκοτάδι κι όλη η άβυσσος.
Θε μου Πρωτομάστορα μέσα στίς πασχαλιές και Συ
Θε μου Πρωτομάστορα μύρισες την Ανάσταση.

17 σχόλια:

  1. Sogni e altri Sogni ancora
    Son'arrivati al compleano del Gelsomino...
    Notte ed altra Notte...
    alle bianche insonnie dei Cigni..
    Nelle foglie la ragiada si nasce..
    Come il Puro Sentimento...
    Nell'infinito azzurro del Cielo.

    O.Elitis
    Trad. Lunapiena

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Poeta Greco Odisseas Elitis vincitore del premio Nobel per la letteratura (1979)
    per la poesia "Axion Esti".
    Nato nel 1911 nella isola di Creta ha studiato legge all' università di Atene ed abbandonato gli studi per dedicarsi alla poesia.. Odysseas Elitis ha cominciato a scrivere poesie nel 1935 e non ha mai smesso
    fino alla sua morte (1996) .
    Nelle sue poesie appare un profondo senso della vita ed una intensità che viene manifestata attraverso una continua presentazione di vaghe immagini collegate tra di loro con una logica conseguenza.
    Era uno dei più importanti scrittori contemporanei in Europa uno dei maggiori rappresentanti del surrealismo in Grecia.

    dalla rete

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. "Dicono che sono il poeta della gioia,
    mentre non lo sono affatto.
    Vede, ho trascorso una gioventù
    molto tormentata eppure anche allora
    volevo presentare sempre
    il lato migliore della vita.
    Credo che gli elementi per una vita migliore ci siano, ma è l'uomo che non li usa bene».

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. "Ricercai il bianco fino
    all'estrema intensità del nero.
    La speranza fino alle lacrime
    la gioia fino all'estrema disperazione"

    O. ELYTIS

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. "Ho vissuto con niente
    Ma le parole non mi bastavano
    Nel vento di una stretta vallata
    voce solitaria
    che scioglieva alle mie orecchie
    sciù sciù sciù tirai fuori
    migliaia di cose
    Quali manciate di cristalli
    quali canestri di fresche api"

    O. ELYTIS

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. "...PER UN PUGNO DI DIGNITA' SI VIVE..
    CONTRO L'IMPRUDENZA DEL TEMPO,
    E' NECCESARIO NELLE MILLE VERSI
    DELLA TRISTEZZA.
    DI PRODURE ANCHE UNA GIOIOSA.
    E' LA GIUSTIZIA DEL MONDO."

    O. ELITIS

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Έτσι μιλώ γιά σένα καί γιά μένα
    Επειδή σ’αγαπώ καί στήν αγάπη ξέρω.
    Νά μπαίνω σάν Πανσέληνος από παντού, γιά τό μικρό τό πόδι σού μές στ’αχανή
    σεντόνια. Νά μαδάω γιασεμιά κι έχω τή δύναμη
    αποκοιμισμένη, νά φυσώ νά σέ πηγαίνω μές από φεγγαρά περάσματα καί κρυφές τής θάλασσας στοές
    Είναι νωρίς ακόμη μές στόν κόσμο αυτόν, μ’ακούς"

    Ο. Ελύτης

    Cosi parlo per Te e per Me
    E' perche' Ti amo che conosco l'Amore.
    Come la Lunapiena, entro da per tutto , cercando sotto le lensuole per il tuo piccolo piede.
    Per spelare il gelsomino la mia forza dorme ancora, per portarti con il mio respiro nel camino della Luna
    e nelle nascoste gallerie del mare.
    E molto presto ancora in questo mondo, ascoltami."

    O. Elitis
    Trad. Lunapiena

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. " Όποιος μπορεί και φροντίζει
    την ερημιά
    έχει ακόμη ανθρώπους μέσα του"

    "Chi e' capace di occuparsi con cura il deserto,
    puo' portare dentro di se ancora gli uomini."

    O. Elitis
    Trad. Lunapiena

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Δίνε τον χρόνο σου δωρεάν αν θέλεις να σου μείνει λίγη αξιοπρέπεια...
    και πάνω απ’ολα στην κακή μοιρασιά πάντα ο Θεός ζημιώνεται".

    "Regala il tuo Tempo gratis... se vuoi che ti rimane un po di dignita'....
    e pensa che e' nella ingiusta spartizione che si nuoce sempre il Dio..."

    O. Elitis
    Trad. Lunapiena

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. "La poesia di Odysseus Elitis,
    attingendo al fondo della tradizione ellenica,
    mette in scena, con sensualita potente
    e lucida intelligenza,
    la lotta di un uomo moderno
    per la liberta e l'attivita creatrice".

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. Diario di un invisibile aprile
    Odisseas Elitis

    trad. di Paola Maria Minucci,
    con sette disegni di Alekos Fassianòs

    Nascere a Creta da una famiglia originaria di Lesbo non è per Elitis un puro fatto anagrafico, ma un avvenimento carico di significati, quasi un segno premonitore, in cui già si delinea l’impronta della sua futura personalità poetica.
    La natura, il cielo e il mare, il vento, il sole e la luna, le piante, l’amore e infine la morte sono infatti i significati su cui Elitis lavorerà poeticamente tutta la vita.
    Ed è proprio la natura, teatro dei suoi anni d’infanzia, a dettare le prime e più profonde consonanze spirituali e poetiche:
    “La Natura crea le sue parentele, talvolta molto più forti di quelle che il sangue stabilisce. Duemilacinquecento anni indietro, a Lesbo, vedo ancora Saffo come una mia lontana cugina (...). Certo è che abbiamo vissuto lo stesso sentimento della natura. Ma soprattutto abbiamo lavorato – ciascuno nei propri limiti – con gli stessi significati”.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. SARÀ UNA di quelle case tra l’edera
    chiuse e disabitate che sciolse la catena
    dai suoi orribili fatti.

    E ora ti senti correre addosso gli ululati
    quei primi morsi dell’epoca di Adamo
    la dentiera del vecchio che osava ancora amare
    e instancabile soffiava nei suoi tigli segreti
    in una delicata notte di aprile.

    Quel che ora ti fa inginocchiare
    ti fa di nuovo rotolare nel sangue.


    Odisseas Elytis

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. Venerdì sempre piovoso

    Più vecchio del tempo quasi giacimento
    d’oro, che cosa
    Avrà mai brillato nel fango della tua
    mente tanto che
    Ora si fa visibile il mai inviato e mai còlto
    E senza età sono colori o odori
    La tua vita dunque comincia, ecco:
    Sabato, domenica, lunedì, martedì...

    Ma celeste il più commovente,
    mercoledì, giovedì...
    Arriva il suono degli animali che
    bevono già avanzati nell’oro
    Là un Dio miceneo appicca
    Un incendio di bianca bellezza
    dopo che se ne andarono gli Eroi
    E i suoni arrivano intatti
    Sabato, domenica, lunedì, martedì...

    Flora celeste Medusa e Terra
    Come un albero di fiori dentro le onde
    Delle voci musicali l’amore trema
    L’uno o il due che si perdono e
    resta sospeso il vento
    Prima che nella fornace si senta
    il vermiglio
    Sabato, domenica, lunedì, martedì...

    Ma gli oracoli, mercoledì giovedì,
    agiscono con l’argento di Maria
    e conchiglie
    La notte quando hanno via libera i sensi
    E li credi leggi dell’universo
    Qua e là la grande testa del
    Sacerdote e poi
    La campana della luna sulla cancellata
    Epsilon, iota, alfa dall’Eternità....

    O. Elytis

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  15. Devozione

    Con le prime gocce della pioggia finisce l'estate
    si bagnarono le parole che erano nate da stelle
    Tutte le parole che avevano un solo destino:Te!

    Odysseas Elytis

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  16. Odisseas Elitis
    Diario di un invisibile aprile


    Nascere a Creta da una famiglia originaria di Lesbo non è per Elitis un puro fatto anagrafico, ma un avvenimento carico di significati, quasi un segno premonitore, in cui già si delinea l’impronta della sua futura personalità poetica. La natura, il cielo e il mare, il vento, il sole e la luna, le piante, l’amore e infine la morte sono infatti i significati su cui Elitis lavorerà poeticamente tutta la vita. Ed è proprio la natura, teatro dei suoi anni d’infanzia, a dettare le prime e più profonde consonanze spirituali e poetiche: “La Natura crea le sue parentele, talvolta molto più forti di quelle che il sangue stabilisce. Duemilacinquecento anni indietro, a Lesbo, vedo ancora Saffo come una mia lontana cugina (...). Certo è che abbiamo vissuto lo stesso sentimento della natura. Ma soprattutto abbiamo lavorato – ciascuno nei propri limiti – con gli stessi significati”.

    (dall’introduzione di Paola Maria Minucci)
    trad. di Paola Maria Minucci,
    con sette disegni di Alekos Fassianòs

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  17. Με την πρώτη σταγόνα της βροχής σκοτώθηκε το καλοκαίρι
    Μουσκέψανε τα λόγια που είχανε γεννήσει αστροφεγγιές
    Ολα τα λόγια που είχανε
    μοναδικό τους προορισμόν Εσένα!

    Κατά που θ' απλώσουμε τα χέρια μας τώρα
    που δε μας λογαριάζει πια ο καιρός
    Κατά που θ' αφήσουμε τα μάτια μας τώρα
    που οι μακρινές γραμμές ναυάγησαν στα σύννεφα

    Τώρα που κλείσανε τα βλέφαρά σου απάνω στα τοπία μας
    Κι είμαστε - σα να πέρασε μέσα μας η ομίχλη -
    Μόνοι ολομόναχοι τριγυρισμένοι απ' τις νεκρές εικόνες σου.

    Με το μέτωπο στο τζάμι αγρυπνούμε την καινούργια οδύνη.
    Δεν είναι ο θάνατος που θα μας ρίξει κάτω μια που Εσύ υπάρχεις.
    Μια που υπάρχει αλλού ένας άνεμος για να σε ζήσει ολάκερη.
    Να σε ντύσει από κοντά όπως σε ντύνει από μακριά η ελπίδα μας.
    Μια που υπάρχει αλλού.

    Καταπράσινη πεδιάδα πέρ' από το γέλιο σου ως τον ήλιο.
    Λέγοντάς του εμπιστευτικά πως θα ξανασυναντηθούμε πάλι.
    Οχι δεν είναι ο θάνατος που θ' αντιμετωπίσουμε.
    Παρά μια τόση δα σταγόνα φθινοπωρινής βροχής.
    Ενα θολό συναίσθημα.

    H μυρωδιά του νοτισμένου χώματος μέσ' στις ψυχές μας
    που όσο παν κι απομακρύνονται.
    Κι αν δεν είναι το χέρι σου στο χέρι μας.
    Κι αν δεν είναι το αίμα μας στις φλέβες των ονείρων σου.
    Το φως στον άσπιλο ουρανό.

    Κι η μουσική αθέατη μέσα μας ώ! μελαγχολική.
    Διαβάτισσα όσων μας κρατάν στον κόσμο ακόμα.
    Είναι ο υγρός αέρας η ώρα του φθινοπώρου ο χωρισμός.
    Το πικρό στήριγμα του αγκώνα στην ανάμνηση.

    Που βγαίνει όταν η νύχτα πάει να μας χωρίσει από το φως.
    Πίσω από το τετράγωνο παράθυρο που βλέπει προς τη θλίψη.
    Που δε βλέπει τίποτε...
    Γιατί έγινε κιόλας μουσική αθέατη φλόγα στο τζάκι
    χτύ πημα του μεγάλου ρολογιού στον τοίχο.

    Γιατί έγινε κιόλας Ποίημα στίχος μ' άλλον στίχο
    αχός παράλληλος με τη βροχή δάκρυα και λόγια
    Λόγια όχι σαν τ' άλλα μα κι αυτά
    μ' ένα μοναδικό τους προορισμόν : Εσένα!

    Οδυσσέας Ελύτης

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Ευχαριστώ για την επίσκεψη.
Grazie per la tua Gentilezza.

Lunapiena