Γ. ΣΟΥΡΗΣ: Ο Σκαρτάδος

Ἕνας σκαρτάδος Βρεττανὸς προχθὲς.. ἀνέβη μόνος

ἀπάνω ᾿στὴν Ἀ κ ρ ό π ο λ ι... τὴ δόξα μας νὰ ᾿δῇ,

κι᾿ ὅσο τὰς στήλας ἔβλεπε.. τοῦ θείου Παρθενῶνος,

ἐσυγκινεῖτο κι᾿ ἔκλαιε... σὰν τὸ μωρὸ παιδί.

Τὸν ἔπιασε ντελίριο... τὸν ἔσφιξ᾿ ἡ καρδιά του,

κι᾿ ἐστάλαζαν ᾿στὰ μάρμαρα... ζεστὰ τὰ δάκρυά του.

Κι᾿ ἀμέσως τότε ἔγραψε... μὲ φοῦρκα ᾿στὸ Λονδῖνο

῾στὴν Ἄνασσα Βικτώρια... ὀπίσω νὰ μᾶς δώσῃ

τὰ ὅσα ἐσουφρώθησαν.. ἀπ᾿ τὸν γνωστὸ Ἐλγῖνο,

γιατὶ ἀργὰ ἢ γρήγορα θὲ νὰ τὸ μετανιώσῃ.

Αὐτὰ καὶ ἄλλα ἔγραψε.. ὁ κύριος σκαρτάδος,

χωρὶς γι᾿ αὐτὸ τὴν ἄδεια... νὰ πάρῃ τῆς Ἑλλάδος.

Τί διάβολο;... κάθε τρελλὸς σ᾿ ἐμᾶς θὰ ξεθυμαίνῃ;

ποιὸς τοὖπε τούτου τοῦ μουρλοῦ.. γιὰ μάρμαρα νὰ γράψῃ;

καὶ ἂν γυμνὸς ὁ Παρθενῶν.. κι᾿ ἐρημωμένος μένῃ,

θαρρῶ κανένας Ἕλληνας... γι᾿ αὐτὸ πὼς δὲ θὰ κλάψῃ.

Ἐμεῖς ἐσυνειθίσαμε σὲ τέτοια.. καὶ δὲν κλαῖμε,

κι᾿ ἐκεῖνα ποὺ μᾶς ἔκλεψαν... ὀπίσω δὲν τὰ θέμε.

Κι᾿ ἂν θὲς ν᾿ ἀκούσῃς, Ἄνασσα τῶν Βρεττανῶν, κι᾿ ἐμένα,

τὸ λάμπον Μεγαλεῖόν σου... θερμῶς παρακαλῶ,

νὰ μὴ μᾶς στείλῃ τίποτε.. ἀπ᾿ ὅλα τὰ κλεμμένα,

καὶ νὰ βουλώσῃ τὸ αὐτὶ.. γιὰ τοῦτο τὸν τρελλό.

Σὲ βεβαιῶ, Παντάνασσα, πὼς διόλου δὲ μᾶς μέλλει,

κανεὶς δὲν τοὖπε τίποτα... κανένας δὲν τὰ θέλει.

Ὦ Βρεττανέ, τοὺς Ἕλληνας.. μὴν κλαῖς γιὰ Παρθενῶνες,

καὶ οὔτε γράμματα πικρὰ.. ᾿στὴν Ἄνασσα νὰ στέλλῃς,

πέρνε σὰν τὸν Παράσχο μας.. ἀπὸ τὴ γῆ κοτρῶνες,

καὶ στοίβαζε κι᾿ ἀσβέστωνε.. καὶ κάνε ὅσους θέλεις.

Ὅπου πατήσῃς μάρμαρα... ὅπου σταθῇς μνημεῖα,

καὶ ἀπὸ ἀρχαιότητας... παντοῦ ἐπιδημία.

Κι᾿ ἂν ἔχῃς ὄρεξι νὰ κλαῖς.. μὲ ὅλη τὴν καρδιά σου,

γι᾿ ἄψυχα μάρμαρα μὴν κλαῖς.. καὶ γιὰ παλῃὰ κεφάλια,

τὰ ζωντανὰ ἀγάλματα... γιὰ κύτταξε ᾿μπροστά σου,

κι᾿ ἐμᾶς νὰ κλάψῃς, Βρεττανέ.. καὶ τὰ κακά μας χάλια.

Τὰ πύρινά σου δάκρυα.. γιὰ ᾿μᾶς δὲν πᾶν χαμένα...

ὤ! κλάψε γιὰ τοὺς Ἕλληνας.. μὰ κλάψε καὶ γιὰ ῾μένα.

Καὶ στεῖλε ᾿στὴ Βικτώρια.. ἄλλο καινούριο γράμμα,

καὶ πές της γιὰ τὸ χάλι μας... καὶ τὴν κακή μας μοίρα,

καὶ παρακάλει την καὶ σὺ.. μὲ πόνο καὶ μὲ κλάμμα

νὰ στείλῃ ἀντὶ μάρμαρα.. κανένα κιούπι λίρα,

κανένα παλῃοκάνονο... κανένα παλῃοστόλο,

κι᾿ ἂν τὸ θέλῃ, τῆς χαρίζουμε... τὸν Παρθενῶνα ὅλο.

Γ. ΣΟΥΡΗΣ

Γ. Σουρής: Αρχηγοί

Τοῦ Δ ι ο γ έ ν η... πιάσετε ἀμέσως... τὸ φανάρι,

κι᾿ ἐλᾶτε νὰ γυρέψουμε κανέναν ἀ ρ χ η γ ό·

ἀλλὰ καθένας μας, θαρρῶ, εἶν᾿ ἄξιος νὰ πάρῃ

τὴν ἀρχηγίαν κόμματος, ἀκόμη δὰ κι᾿ ἐγώ.

Γιὰ τὰ π ρ ω τ ε ῖ α  ξεψυχᾷ ... κάθε Ρῳμιὸς λεβέντης,

μόνον α ὐ τ ὸ ς  πρωθυπουργός, μόνον αὐτὸς ἀ φ έ ν τ η ς.

Τί ἀρχηγῶν κατακλυσμός! ... κι᾿ οἱ ἕλληνες ἐκεῖνοι,

ποὺ τὸν καφφέ των βερεσὲ εἰς τὰ Χαυτεῖα πίνουν,

ἂν ἀρχηγίαν ἔξαφνα κανένας τοὺς προτείνῃ,

δὲν θὰ διστάσουν βέβαια.... καὶ Ἀρχηγοὶ νὰ γίνουν.

Κι᾿ αὐτὸς ὁ ἕσχατος Ρωμηὸς.. γιὰ ὅλα κάτι ξέρει,

ἕλληνος τράχηλος...  π ο τ ὲ  ζυγὸν δὲν ὑποφέρει.

Ἰδοὺ ν τ α ῆ ς  φουστανελλᾶς.. μὲ φέσι καὶ σελάχι!

ποιὸς ξέρει ἂν Πρωθυπουργὸς δὲν γίνῃ καμμιὰ ᾿μέρα;

ποιὸς ξέρει πόσα σχέδια... καὶ ἀπαιτήσεις θἄχη,

καὶ ἂν τὴν διπλωματικὴ... δὲν συνταράξῃ σφαῖρα;

Ὤ! ναί! ποτὲ τὸν ἕλληνα.. μὴ θεωρῆτε πτῶμα...

᾿ς ὅλους θὰ ἔλθη ἡ σειρὰ... νὰ κυβερνήσουν κόμμα.

Μᾶς λείπει ἕνας ἀρχηγός;... πενῆντα ξεφυτρόνουν,

τὸ ἕνα κόμμα χάνεται;... θὰ ἔβγουν ἄλλα δέκα·Όλοι... γιὰ τὸ ἀξίωμα τοῦ ἀρχηγοῦ... μαλλόνουν,

κι᾿ ἴσως ἀργότερα μᾶς βγῇ.. ᾿ς τὴ μέση καὶ γυναῖκα.

Ἀλλὰ κι᾿ ἐγὼ... ὁ ἀφανὴς τῶν Ἀθηνῶν πολίτης

ἐλπίζω πὼς καμμιὰ φορὰ... θὰ γίνω Κυβερνήτης.

Ἐμπρός! μὲ πόζα ἀρχηγοῦ καθένας ἂς προβάλλη,

ἀπ᾿ ὅλους ἂς κυβερνηθῆ... ἡ προσφιλὴς Ἑλλάς·

ἂς γίνῃ ὁ Ἡμέτερος.. ἂς γίνουν ὅμως κι᾿ ἄλλοι,

ἂς γίνῃ κι ὁ Κατσικαπῆς.. κι᾿ αὐτὸς ὁ Μπουλελᾶς.

Ἂς πλημμυρίσῃ μ᾿ ἀρχηγοὺς... τὸ ἔθνος πέρα πέρα,

ἂς μᾶς σηκώσῃ ἔξαφνα... καὶ ἡ Ροζοῦ παντιέρα.

Μονάχα ἕνας βασιλεὺς μὴ μένη ᾿ς τὸ Παλάτι,

πενῆντα δυὸ... τουλάχιστον... ἂς ἦνε βασιλεῖς,

ὅλοι ἂς ἔβγουν κύριοι... ᾿ς τῶν ἄλλων τὸ γεινάτι,

κι᾿ ὀγδόντα πέντε Πρόεδροι... ἂς γίνουν τῆς Βουλῆς.

Ὅλοι τρανοὶ πολιτικοί... κανένας ἰδιώτης,

ὅλοι ποζάτοι στρατηγοί.... κανένας στρατιώτης.

Γ. Σουρής

Γ. ΣΟΥΡΗΣ: πάντα επίκαιρος

ΑΣ ΡΙΞΩΜΕ ΚΑΙ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ - ΣΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΜΑΣ ΤΗ ΦΩΤΙΑ

Κοντὰ στὴ μιὰ καταστροφὴ... καινούργια μᾶς προφθάνει,

κοντὰ στὶς τόσες συμφορὲς... καὶ στὶς πολλὲς θυσίες,

δὲν ξέρω τίνος βάλθηκε παντοῦ... φ ω τ ι ὲ ς νὰ βάνει

καὶ κάθε βράδι νἄχουμε... φρικτὲς φωτοχυσίες.

Καὶ δός του νέα πυρκαγιὰ... καὶ κάτω στὸ παζάρι,

καὶ μέσα στὴ σαρακοστὴ... ἐκάη τὸ χαβιάρι.

Ἐ κ ά η κ α ν.... τὰ βούτυρα, τὰ μῆλα καὶ τ᾿ ἀχλάδια,

οἱ μπάμιες... τὰ πετρέλαια..., τὰ ραζακιὰ σταφύλια,

οἱ λεμονάδες... οἱ ἐλιὲς... τὸ γιάτσο... καὶ τὰ λάδια,

ἡ ζάχαρη... καὶ ὁ καφές... λουμίνια καὶ φυτίλια.

Γιατ᾿ ᾖλθαν χρόνια δ ί σ ε κ τ α, καταραμένα χρόνια,

νὰ ψήνονται στὴν ἀγορὰ... καὶ τ᾿ ἄγουρα πεπόνια

Ἦτο σχεδὸν μεσάνυχτα καὶ λίγο περασμένα,

ὁ Ταβουλάρης ἔπαιζε στὸ θέατρο ἀκόμα,

ὅταν μπὰμ μποὺμ ἀκούσθηκαν στὰ ὕψη σκορπισμένα,

κι ὅλος ὁ κόσμος φώναξε... ἀμέσως μ᾿ ἕνα στόμα:

Συναθροισθῆτε, σκαπανεῖς... ὁρμήσετε φαντάροι,

ἀπ᾿ ἄκρη σ᾿ ἄκρη χαλασμός... φ ω τ ι ὰ... καὶ στὸ παζάρι.

Κι ἰδοὺ μὲ σκούφους ναυτικούς..., μὲ νυχτικὰ φουστάνια,

γυναῖκες κι ἄνδρες ὤρμησαν... μέσα στοὺς δρόμους ὅλοι,

μὲ στάμνες, μὲ πλατύσταμνα... καὶ μὲ τὰ γιαταγάνια,

κι ἔβλεπες σὰν στρατόπεδο... τῶν Ἀθηνῶν τὴν πόλη.

Ἐν τούτοις μὲς στὴν τ α ρ α χ ὴ πολὺ παρετηρεῖτο,

πὼς μόνον ὁ πρωθυπουργὸς... στὴν πυρκαγιὰ δὲν ἦτο.

Ὡς τὰ ἑπτὰ οὐράνια... ἀνέβαιναν οἱ φλόγες,

κι ἐφώτιζαν τὰ τέσσερα τῆς πόλεως σημεῖα,

σὰν σκάγια ἐσκορπίζονταν... τῶν σταφυλιῶν οἱ ρόγες,

καὶ πέριξ διεχέετο μεγάλη εὐθυμία.

Κοκκίνζ᾿ ἡ Ἀκρόπολις ἀπ᾿ τὴν πολλὴ χαρά της,

ποὺ ἔβλεπε νὰ καίεται τὸ δῶρον τοῦ Ἐλγίνου,

γιατί αὐτὴ δὲν ξέχασε... ἀκόμη τὰ παλιά της,

πῶς θαῦμα ἔγιν᾿ ἄλλοτε... τοῦ κλέφτη της ἐκείνου.

Ἂν τὸ ξεχνοῦνε οἱ Ρωμιοί, οἱ π έ τ ρ ε ς δὲν ξεχνοῦνε

μὲ ποιοὺς ἐζοῦσαν ἄλλοτε.... καὶ τώρα μὲ ποιοὺς ζοῦνε.

Ὢ τόσων ἀναμνήσεων... καημένο μου π α ζ ά ρ ι,

μὲ τ᾿ ἀκριβά σου κρέατα... τὰ βρώμια σου τὰ ψάρια,

τὶς ξύλινες παράγκες σου..., τὸν κάθε μακελάρη,

τὶς ζυγαριὲς τὶς ξύγκικες..., τὰ ξύγκικα καντάρια,

αἰώνια στὴ μνήμη του.... κανεὶς θὰ σὲ φυλάττει

καὶ γαῖαν ἔχεις ἐλαφράν.... ὦ Ἀγορὰ φιλτάτη.

Γ. ΣΟΥΡΗΣ - Βάλετε Φόρους..

Βάλετε φ ό ρ ο υ ς, βάλετε εις την πτωχήν μας ράχη, 
ποτίστε με το αίμα μας... την άρρωστη πατρίδα 
σεις το κρασί και τον καπνό που πίνετε μονάχοι 
κι εμείς,, να σας κοιτάζουμε με μάτι σαν γαρίδα 
Βαριά φορολογήσετε και το νερό που τρέχει 
βάλετε φόρους, βάλετε... η πλάτη μας αντέχει.

Ο,τι καλό κι αν έχουμε... επάνω σας ας μείνει 
στα πρόσωπά μας ας χυθεί... του μαρασμού το χρώμα
μ' εμάς το ισοζύγιο.. του έθνους μας ας γίνει
φορολογήστε... και αυτή τη σάρκα μας ακόμα
του σώματός μας κόβετε.. καμιά παχιά λωρίδα
και τρώγετέ την λ α ί μ α ρ γ α... μαζί με την πατρίδα.

Ο,τι κι αν τρώγουν οι πτωχοί... το έθνος ας τα τρώγει
ό,τι κι αν πίνουν οι πτωχοί... το έθνος ας τα πίνει
χορταίνετε σαν Λούκουλοι... μ' εμάς το σκυλολόγι
κι εμείς θα σας γνωρίζουμε.. γι' αυτό ευγνωμοσύνη.
Τέτοιοι χωριάτες που 'μαστε... α ν τ έ χ ο υ μ ε.. εις όλα
και ούτε τόσον εύκολα τινάζουμε τα κώλα.

Πρέπει να είναι οι πολλοί.... πτωχοί και πεινασμένοι
και οι ολίγοι πάντοτε.. να βρίσκονται χορτάτοι
Πρέπει να στέκουν οι πολλοί.. στα σπίτια των κλεισμένοι
και οι ολίγοι να πηδούν.. επάνω στο παλάτι
Πρέπει ο κόσμος ο πολύς.. να δέχεται τα βάρη
κι ο λιγοστός επάνω του.. κανένα να μην πάρει.

Μ' αυτόν τον νόμον έζησε.. ο κόσμος και θα ζήσει
τη δύναμή του προσκυνά.. η κάθε κοινωνία
Δεν ημπορεί καθένας μας.. βεβαίως να πλουτίσει
γιατί του κόσμου έπειτα.. χαλά η αρμονία
Φτώχεια και πλούτος - ζήτημα του καθενός αιώνος:
Ιδού το τέλος κι η αρχή του φοβερού αγώνος

Λοιπόν κανένας πρόστυχος.. κεφάλι μη σηκώσει
για τόσα νομοσχέδια... μη βγάλει τσιμουδιά
Εις της πατρίδας τον βωμόν.. το αίμα του ας δώσει
χωρίς ν' αφήσει στεναγμόν... η μαύρη του καρδιά
Κι αν τώρα πάλι έπεσεν.. επάνω του ο κλήρος
Πρέπει και πάλι να φανεί γενναίος - μάρτυς - ήρως».

(Γ. Σουρής, 1883)

ΦΟΡΟΙ ΧΑΡΡΥ ΚΛΥΝΝ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΟΥΡΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΑΚΗΣ ΜΠΟΥΓΑΣ

ΦΟΡΟΙ


Βάλετε φόρους, βάλετε εις την πτωχή μας ράχη,

ποτίστε με το αίμα μας την άρρωστη πατρίδα,

σεις το κρασί και τον καπνό να πίνετε μονάχοι,

κ' εμείς να σας κυττάζωμε με μάτι σαν γαρίδα.

Βαρειά φορολογήσετε... και το νερό που τρέχει

βάλετε φόρους, βάλετε, κι' η ράχη μας αντέχει...

Ό,τι καλό κι αν έχωμε απάνω μας ας μείνη,

στα πρόσωπά μας ας χυθή του μαρασμού το χρώμα,

μ'εμάς το ισοζύγιο του έθνους μας ας γίνη,

φορολογήσετε κι' αυτή τη σάρκα μας ακόμα.

Του κρέατός μας κόβετε καμμιά παχειά λωρίδα,

και τρώγετέ την λαίμαργα.. μαζί με την πατρίδα.

Ό,τι κι' αν τρώνε οι πτωχοί, το έθνος ας τα τρώγη,

ό,τι κι' αν πίνουν οι πτωχοί, το έθνος ας το πίνη,

χορταίνετε σαν Λούκουλλοι μ' εμάς το σκυλολόγι,

κι' εμείς θα σας γνωρίζωμε γι' αυτό ευγνωμοσύνη.

Τέτοιοι χωριάταις πούμαστε αντέχομε εις όλα,

και ούτε τόσο εύκολα τινάζομε τα κώλα.

Πρέπει να είναι οι πολλοί πτωχοί και πεινασμένοι

και οι ολίγοι πάντοτε να βρίσκονται χορτάτοι,

πρέπει να στέκουν οι πολλοί στα σπίτια των κλεισμένοι

και οι ολίγοι να πηδούν απάνω στο Παλάτι.

Πρέπει ο κόσμος ο πολύς να δέχεται τα βάρη,

κι ο λιγοστός απάνω του κανένα να μην πάρη.

Μ'αυτόν τον νόμο έζησε ο κόσμος και θα ζήση,

τη δύναμή του προσκυνά η κάθε κοινωνία,

δεν ειμπορεί καθένας μας βεβαίως να πλουτίση,

γιατί του κόσμου έπειτα χαλά η αρμονία.

Φτώχια και πλούτος... ζήτημα του καθενός αιώνος,

ιδού το τέλος κι' η αρχή.. του φοβερού αγώνος.

Λοιπόν κανένας πρόστυχος κεφάλι μη σηκώση,

για τόσα νομοσχέδια μη βγάλη τσιμουδιά,

εις της πατρίδος τον βωμόν το αιμα του ας δώση,

χωρίς ν'αφήση στεναγμό η μαύρη του καρδιά.

Κι αν τώρα πάλι έπεσε επάνω του ο κλήρος,

πρέπει και πάλι να φανή γενναίος, μάρτυς, ήρως!

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΟΥΡΗΣ
( Ιανουάριος 1883)

ΚΩΣΤΑΣ ΧΑΤΖΗΣ - Ο ΣΟΥΡΗΣ ΚΑΙ Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ.wmv

Ο Διογένης

Ο Διογένης έρχεται κυλώντας το πιθάρι του

κι ανάβει το φανάρι του.

Συ, που ταπείνωσες κι αυτόν τον μέγαν Μακεδόνα,

καλώς μας ήλθες, κυνικέ, σε τούτον τον αιώνα.

Πάλι για νά'βρεις άνθρωπο με το φανάρι βγήκες

τον άνθρωπο που γύρευες ακόμη δεν τον βρήκες;

Εγώ και χοίρους γνώρισα, που γίνηκαν ανθρώποι,

και τώρα πάνε κι έρχονται μεσ' από την Ευρώπη.

του Γ. Σουρή